„BOMBkowa historia Częstochowy” to dwuletni projekt badawczy dofinansowany w programie polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Kultura ludowa i tradycyjna, który zakłada zbadanie niezwykle precyzyjnej i artystycznie często niedocenionej dziedziny sztuki rzemieślniczej - produkcji choinkowych bombek. Wystawa prezentuje twórczość bombkarską w Częstochowie w latach 1940–2024.
Dzięki temu fantastycznemu wydarzeniu Muzeum Częstochowskie mieni się światłem, szkłem i wspomnieniami.
Wystawa przywraca pamięć o lokalnej historii produkcji częstochowskich bombek. Do projektu zaproszono trzynaście lokalnych firm, zarówno dużych, jak i niewielkich, kilkuosobowych, które łączy rodzinny charakter i szacunek do tradycji. „BOMBkOWA historia Częstochowy” to wystawa hołdująca lokalnemu dziedzictwu. Choinkowa ozdoba, jako wyrób rzemieślniczy, została przedstawiona na tle historycznym, obrazującym ewolucję jej kształtu i formy. Rodzinne firmy przez lata kształciły rzemieślników, którzy z pokolenia na pokolenie dzielili się doświadczeniem i tajemnicami produkcji. Obecnie te precyzyjnie wykonywane szklane ozdoby eksportowane są na rynki zachodnie i pozaeuropejskie. Tworzenie bombek to żmudna i czasochłonna praca, której efektami zachwyca się cały świat. Aby uświadomić sobie skalę produkcji bombek w Częstochowie warto wiedzieć, że bombka kupiona w innej części Polski, a nawet świata, prawdopodobnie została wydmuchana i udekorowana właśnie tutaj - w Częstochowie lub okolicach.
Dla wielu zwiedzających wystawa jest prawdziwym powrotem do przeszłości. Przepiękna instalacja umiejętnie wprowadza świąteczny, nieco magiczny klimat, pozwalający wrócić do czasów dzieciństwa. Jednym z kluczowych elementów ekspozycji są archiwalne, prywatne zdjęcia mieszkańców. To ujęcia codzienności sprzed lat - domy pełne ciepłego światła, dzieci stojące przy choinkach, migoczące lampki i ręcznie robione dekoracje. Te zatrzymane w czasie momenty zostały przetworzone w krótkie, subtelnie animowane filmiki, które sprawiły, że przeszłość ożyła.
Dużo miejsca poświęcono edukacji i historii. Wystawa pokazuje wszystkie etapy powstawania szklanych ozdób. Na ścianach pokazano fotografie kolejnych etapów produkcji bombek, obok nich wyświetlane są filmy ukazujące mistrzów dmuchania szkła. W części warsztatowej można zobaczyć narzędzia pracy rzemieślników, od projektów na papierze, przez modele w plastelinie, odlanie formy, wydmuchanie szkła, aż po dekorowanie.
„BOMBkOWA historia Częstochowy” ukazuje tożsamość miasta w niecodziennym ujęciu - poprzez rzemiosło, rodzinne historie, procesy produkcji i artystyczną precyzję. Dzięki eksponatom widzimy miasto jako miejsce pracy wielu utalentowanych rzemieślników, którzy od dekad tworzą produkty trafiające do domów na całym świecie. Wystawa gromadzi niemal 300 eksponatów, z których każdy to małe dzieło sztuki.
Dwuletnie badania i przygotowania do wystawy ujawniły jedynie część potencjału tego tematu. Organizatorzy zapowiadają, że to dopiero początek i że historia ta zasługuje na dalszą eksplorację.
Czasu na zobaczenie wystawy jest naprawdę sporo, bo ozdoby pozostaną w częstochowskim Ratuszu do 29 marca 2026 r.
Serdecznie zapraszamy!
